Nýr hökull í Skálholtsdómkirkju

Tekinn hefur verið í notkun nýr hökull í Skálholtsdómkirkju. Séra Sigurður Sigurðarson Skálholtsbiskup vígði hökulinn við upphaf messu á 1. sunnudegi í föstu, þann 21. febrúar sl. Hökullinn er fjólublár sem er litur lönguföstu og jólaföstu, litur iðrunar og yfirbótar. Hann er hannaður og framleiddur af belgíska fyrirtækinu Sabbinck (http://www.slabbinck.be/de-DE/homepage/index.html). Hvert tímabil kirkjuársins hefur sinn lit. Það hefur áhrif á hökul og altarisklæði sem notuð eru á hverjum tímabili fyrir sig.

Á myndinni má sjá séra Egil Hallgrímsson sóknarprest Skálholtsprestakalls í nýja höklinum.

Í pistli á vefnum tru.is fjallar séra Kristján Valur Ingólfsson um það að sauma hökul. Eftirfarandi hluti pistilsins er birtur hér með leyfi höfundar:

„1. Hökull. Hlutverk og notkun. Hökullinn tilheyrir messunni. Prestur skrýðist hökli þegar messað er og einkum þegar er altarisganga í messunni. Prestur þarf ekki að skrýðast hökli þegar haldin er almenn guðsþjónusta án altarisgöngu, eða þegar hann annast skírn, hjónavíugslu og útför. Eingöngu við heilaga kvöldmáltíð(altarisgöngu) er prestur skyldugur að bera hökul. Náin tengsl eru á milli hökuls og skrúða altarisins.

2. Hökull. Form og lögun.
Einfaldasta gerð hökuls er hið klukkulaga form. Þá er efnisbútur sem er uþb einn metri á breidd en tveir á lengd rúnaður til endanna en gert gat í miðju fyrir höfuð prestsins. Þannig myndast klukkulaga hökull. Síðan eru sett viðeigandi tákn framan og aftan. Mismunandi útfærslur þessa forms eða önnur byggð á því, felast í umfangi, efnisvali, hálsmáli, efni og táknum. Þannig er í sumum tilfellum hökull síðari að aftan en að framan og stundum er hannað’ á hann sérstakt hálsmál. Breidd og sídd geta einnig verið breytileg.

3. Hökull . Efni
Engar reglur eru til um það úr hvaða efni hökull skuli gerður. Hör og silki eru þó í sögulegu tilliti algengustu efnin. Margir höklar eru ofnir, en aðrir ekki. Á fyrri tímum var gjarna valið dýrasta og dýrmætasta efni sem völ var á í hökla. Á síðari tímum eru áherslur í þessu efni breyttar. Engar fastar reglur eru um efni aðrar er þær að helgiþjónustunni hæfir eingöngu það sem er ekta.

4. Hökull. Litur
Samkvæmt hefð skulu höklar vera í litum kirkjuársins eins og altarisklæðið. Þessir litir eru: hvítur, sem er litur Jesú Krists og hátðanna jóla og páska og annarra Krists hátíða,rauður, sem er litur heilags anda, píslarvottanna og hvítasunnunnar, grænn, sem er litur sumars, gróandinnar og vonarinnar og fjólublár sem er litur lönguföstu og jólaföstu og litur iðrunarinnar. Hinn svarti litur föstudagsins langa, útfararinnar og sorgarinnar á ekki við í þessu sambandi því að við þessar athafnir ber prestur ekki hökul.
Ekki er ástæða til að halda litum alveg afgerandi eða hreinum. Það nægir að litur kirkjuársins sé hinn ríkjandi litur. Litir sem ekki eru notaðir eru aðeins tveir; hinn guli litur páfans í Róm, eða hinn blái litur Maríu Guðsmóður. Þrátt fyrir þetta eru mörg blæbrigði hins gullna litar leyfileg eins og líka blæbrigði hins fjólubláa litar föstunnar.

5. Hökull. Tákn
Tákn á höklum tengjast lit hans og þar með einnig tímanum sem sem hann er borinn á.
Hvítum lit fylgja tákn Jesú Krists, rauðum, tákn heilags anda, grænum tákn grósku og gróanda en fjólubláum, föstu og iðrunar. Margar útfærslur tákna eru mögulegar.“