Ull er gull

Í þessari viku opnaði Kolbrún Hjörleifsdóttir skólastjóri og leiðsögumaður frá Vík í Mýrdal sýningu á verkum sínum í Skálholtsskóla. Listakonan hreifst af eiginleikum íslensku ullarinnar og nýtir hana til listsköpunar á nýstárlegan hátt. Efniviðurinn er nátengdur sögu og afkomu íslensku þjóðarinnar sem er mörgum landsmönnum hugaðrefni um þessar mundir.

Ekki er vitað hvenær menn fóru að vinna ull sem textílefni. Sögur eru um að Fönikíumenn keyptu ull og ullarvörur á Englandi á 7. öld f.Kr. og versluðu með þennan varning í löndunum fyrir botni Miðjarðarhafs. Hjá Íslendingum voru heimaunnir vaðmálsdúkar og síðan handprjónaðar ullarvörur snemma þýðingarmikil verslunarvara. Á 21. öldinni hefur íslenska ullin gengið í endurnýjun lífdaga og er eftirsótt í tískufatnað, handverk og listiðnað.

Ullarfarið á íslenska sauðfénu er sérstætt. Ullin er lagskipt og nefnist innra og fíngerðara lagið þel, en ytra lagið, sem er grófara er kallað tog. Mikilvægustu eiginleikar ullarinnar eru að hún er hlý, teygjanleg, hefur hæfileika til að draga í sig raka án þess að virðast blaut og er vel fallin til þæfingar. Íslenska sauðféð er margbreytilegt á litinn. Hefur fjöldi litaafbrigða varðveist betur á Íslandi en víða annarsstaðar þar sem mislitu fé fækkaði mjög mikið vegna hreinræktunar fjárstofna. Íslensku sauðalitirnir eru því einstakir í heiminum.

Þrátt fyrir fjölbreytilega liti íslensku ullarinnar á jurtalitun sér langa sögu og hefur verið stunduð hér allt frá landnámi. Hún var þáttur í verkhefð okkar Íslendinga öldum saman. Nægir í því sambandi að nefna lýsingar á litklæðum fornkappanna. Það töldust hlunnindi að eiga litunargrös í landareign sinni.

Sýning Kolbrúnar mun standa yfir sumartímann fram í ágúst. Verk hennar má finna í matsal, á göngum skólans og í fræðslusal. Aðgangur er ókeypis.